Wielkie święto toruńskich aeronautów i rodziny Kamieńskich

Szymon Spandowski
Szymon Spandowski
Odsłonięty w 1937 roku pomnik wojsk balonowych, dzieło Michała Kamieńskiego, uchodził za najpiękniejszy pomnik przedwojennego Torunia. Tytułem tym cieszył się krótko, został zniszczony przez Niemców jesienią 1939 roku.
Odsłonięty w 1937 roku pomnik wojsk balonowych, dzieło Michała Kamieńskiego, uchodził za najpiękniejszy pomnik przedwojennego Torunia. Tytułem tym cieszył się krótko, został zniszczony przez Niemców jesienią 1939 roku. Z rodzinnego archiwum Ewy Żakowej
Udostępnij:
Konstantego Kamieńskiego można uznać za ofiarę stanu wojennego. Czterdzieści lat temu emerytowany major zachorował na zapalenie płuc, a ponieważ telefony nie działały, rodzina nie mogła wezwać na czas pogotowia ratunkowego.

ZOBACZ WIDEO: Akcyza na alkohol i papierosy w górę

Kamieński zmarł w Warszawie 25 grudnia 1981 roku, miał wtedy 85 lat. Z rodziny pochodził zasłużonej, życiorys również miał bogaty i ciekawy. Jego szczególnym momentem był z pewnością 5 dzień maja 1937 roku, święto toruńskich aeronautów, które było również świętem rodziny Kamieńskich.

"W rocznikach dziejów naszego wiekowego grodu, dzień 5 maja niewątpliwie będzie posiadał swą historyczną wymowę. Starożytny gród przyozdobił się bowiem w tym dniu jeszcze jednym pomnikiem o wysokiej wartości dekoracyjnej - relacjonował pełen entuzjazmu reporter "Dnia Pomorza". - Pomnik ten stanął w najbardziej reprezentacyjnej partii naszego ślicznego parku miejskiego, na miejscu gdzie dawniej stała ohydna rudera zasłaniająca widok na rozległe niziny nadwiślańskie".

Jak wyglądała toruńska hala balonowa w dniu święta jednostki w 1937 roku?

Tu musimy się wtrącić, ponieważ słowa te są krzywdzące. Pawilon kratownicowy, dzieło Roberta Tilka, na miano rudery z całą pewnością nie zasługiwał.

"Już o brzasku majowym wśród baloniarzy ruch i rwetes - czytamy dalej. - Olbrzymia hala balonowa przystroiła się zielenią. Ołtarz polowy przyozdobiono kwieciem w obramowaniu transparentów w barwach narodowych. Kilka kroków od ołtarza ustawiono ambonę, pomysłowo ją budując na aucie ciężarowym z kosza balonowego. Punktualnie o godz. 9 dowódca na polu wzlotów sprawdza postawę swych żołnierzy. Wszystko do ostatniego guzika wypucowane, wyglansowane, wyfroterowane, skrzy się w słońcu idealną czystością. Bo i jakże, toć to największe święto baloniarzy".

Dowódcą, który sprawdzał postawę swych żołnierzy, był major Konstanty Rolicz-Kamieński. Na czele toruńskich aeronautów stanął w 1934 roku, jednak miasto i halę sterowcową, zdążył już poznać wcześniej. To on bowiem w 1920 roku odbierał od Niemców całą aeronautyczną infrastrukturę.

Kto brał udział w uroczystościach?

Odsłonięciu pomnika wojsk balonowych w parku na Bydgoskim Przedmieściu, bo rzecz jasna o ten pomnik tu chodzi, "Dzień Pomorza" poświęcił całą stronę. Są na niej również zdjęcia, niestety dość nieczytelne. Widać na nich jednak ustawioną w parku trybunę, z podpisu wynika, że stoją na niej wojewoda Raczkiewicz oraz generał Wiktor Thommée, jest moment odsłonięcia pomnika oraz zdjęcie z defilady toruńskich baloniarzy.

Dlaczego maja 1937 roku był rodzinnym świętem Kamieńskich?

To rzeczywiście było wielkie święto, a dlaczego rodzinne? Ponieważ ufundowany ze składek żołnierzy wojsk balonowych pomnik był dziełem Michała Kamieńskiego, również majora, a poza tym cenionego w kraju rzeźbiarza i brata dowódcy toruńskich baloniarzy.
Michał Kamieński zginął siedem lat później, został rozstrzelany przez Niemców w pierwszych dniach powstania warszawskiego. Notę biograficzną dowódcy toruńskich baloniarzy sporządził pan Bogusław Uziembło, który zaproponował, aby w 40 rocznicę śmierci majora przypomnieć. Biogram zatem przytaczamy dodając tylko, że major Konstanty Kamieński mieszkał w Toruniu przy ul. Fałata 6, a więc w kamienicy oficerskiej przylegającej do jednostki, którą dowodził.

Biogram majora Konstantego Kamieńskiego

Major, obserwator balonowy, pilot stertowcowy Konstanty Andrzej Rolicz-Kamieński (* 18 sierpnia 1896 Glakowo, pow. orszański – † 25 grudnia 1981 Warszawa). W 1915 roku jako absolwent Korpusu Kadetów w Połocku został powołany do wojska rosyjskiego i, po przeszkoleniu, skierowany na front.
W 1919 roku przedostał się do kraju i wstąpił do Wojska Polskiego. Po ukończeniu I kursu w Oficerskiej Szkole Aeronautycznej w Poznaniu, 10 stycznia 1920 roku objął dowództwo III Grupy Aeronautycznej, która w składzie Dywizji Strzelców Pomorskich wkroczyła do Torunia i zajęła hale: sterowcową i balonową oraz koszary przy ul. Sienkiewicza. Po jej przemianowaniu na III Batalion Aeronautyczny wyruszył na jego czele na Front Ukraiński wojny polsko-rosyjskiej docierając do Kijowa. Następnie walczył w 1 Pułku Aeronautycznym na Froncie Poudniowo-Wschodnim.
Od października 1920 do kwietnia 1924 roku był zastępcą dowódcy II Baonu Aeronautycznego. W 1925 roku objął dowództwo Detaszowanej Kompanii Balonów Zaporowych w Legionowie i ukończył kurs pilotów sterowcowych przy Batalionie Balonowym w Toruniu. Dnia 1 maja 1925 roku został mianowany zastępcą dowódcy 2 Batalionu Balonowego w Legionowie, a po ukończeniu w 1933 roku kursu dla oficerów sztabowych lotnictwa przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie,
27 kwietnia 1934 roku objął dowództwo 1 Batalionu Balonowego w Toruniu, które sprawował do wybuchu wojny. Od 6 do 10 września 1939 roku dowodził Zgrupowaniem Balonów Zaporowych w Warszawie, a następnie wycofywał się z kompaniami balonów zaporowych przez Lublin na południe, by 18 września przekroczyć granicę z Węgrami, gdzie został internowany. W 1945 roku powrócił do kraju. Przydziału do wojska nie otrzymał i do przejścia na emeryturę w 1953 roku pracował jako urzędnik państwowy.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie