Ogrody i zakątki inspirowane tradycją Dalekiego Wschodu

Andrzej Gębarowski
archiw.
W wielu miejscach Europy, także i w Polsce, powstają ogrody inspirowane sztuką ogrodową Dalekiego Wschodu. Zwykle są to tylko niektóre elementy, „wyjęte” z japońskiej czy chińskiej tradycji. Czasem jednak oddajemy w jej władanie dużą część ogrodu, a nawet cały, choć jest on wtedy trudny w należytym utrzymaniu.

Pokazowe ogrody w stylu japońskim to głęboko przemyślane dzieła sztuki, a zarazem przyrody. Są to zminiaturyzowane i wyidealizowane krajobrazy, o dokładnie przemyślanych szczegółach, gdzie odrębną i ważną rolę pełni twórcze wykorzystanie wody i kamienia. Istotą takiego ogrodu jest spokój, jaki emanuje z harmonii barw i kształtów. Dopełnia go wrażenie, jakby ogród istniał już od wieków i był w równej mierze zaprojektowany przez człowieka i przez naturę.

W ogrodzie japońskim nie ma miejsca na regularne, symetryczne kształty ani na pstrokaty i roślinny chaos. Typowe elementy ogrodu japońskiego to:

woda jako żywioł – rzeczywista lub symboliczna (np. „strumień” usypany ze żwiru lub drobnych kamieni czy piasku lub nieregularna plama jasnego żwiru) – która symbolizuje zmienność życia i przemijanie.

źródełka, kaskady, cieki wodne ujęte w kamienne lub bambusowe koryta.

most nad wodą lub specjalnie ułożone w wodzie kamienie, po których można przejść na drugi brzeg,

skały lub specjalnie ułożone kamienie, które powinny mieć naturalny wygląd – symbolizują trwałość i niezmienność przyrody.

latarnie i misy na wodę, zwykle z jasnego kamienia.

specjalnie dobrane rośliny, zazwyczaj azalie japońskie, sosny, klony palmowe, wiśnie ozdobne, miłorzęby, magnolie i bambusy.

Dominuje kolor zielony w różnych odcieniach. Barwne akcenty tworzą głównie kwitnące i pstrolistne krzewy, zaś jesienią – żółcie, purpury i karminy przebarwiających się miłorzębów i klonów.
„Znakiem firmowym” japońskiego ogrodu są malowniczo powyginane drzewa (głównie sosny i inne gatunki iglaste), przypominające duże bonsai.

Zazwyczaj brakuje trawnika, który jest zastąpiony nawierzchnią ze żwiru i otoczaków lub dywanikiem z roślin okrywowych, takich jak niskie trawy ozdobne, runianki, macierzanki, mchy, karmniki i inne.

Ogród w stylu japońskim wymaga sporo pracy, szczególnie przy kształtowaniu formy roślin i utrzymaniu w czystości powierzchni żwirowych. W naszym klimacie i miejscu, jakimi zwykle dysponujemy w otoczeniu domu, stworzenie całościowej kompozycji orientalnej jest trudne do osiągnięcia, toteż poprzestajemy zwykle na stworzeniu „japońskiego kącika”.

Na przykład – wyraźnie oddzielonej rabaty o nawierzchni ze żwiru i kilku płaskich kamieni, które wystają z niego jak wyspy. Rolę głównego nasadzenia może pełnić azalia lub kępa miskantów, uzupełniona np. miniaturowymi odmianami funkii lub dywanikiem z mchu albo karmnika ościstego. Ważne, aby nasadzeń nie było zbyt dużo – zawsze lepiej mniej niż więcej.
Kwiaty – o ile koniecznie je chcemy – powinny być w formie pojedynczej kępy, delikatne, w odcieniach bieli, jasnego różu i fioletu. Do ogrodu japońskiego będą pasować m.in. astry, lilie, narcyzy, peonie, storczyki, zawilce, złocienie.

W stylu Zen

Oprócz ogrodów w typowym stylu japońskim, popularność zyskują także minimalistyczne, „suche” ogrody w stylu zainspirowanym filozofią Zen. Często można je dziś spotkać w otoczeniu nowoczesnej architektury z betonu i szkła – budynków użyteczności publicznej, ale też domów jednorodzinnych. Styl ten charakteryzuje się prostotą, oszczędnością środków wyrazu i symbolizmem.

Niechęć do zbędnych upiększeń i przesadzonej dekoracyjności jest konsekwencją postawy Zen wobec świata, polegającej na akceptacji rzeczy takimi, jakie one są. Nieodzownym elementem takiego ogrodu są kompozycje roślin i skał charakteryzujące się niezwykłą harmonią i elegancją, a jednocześnie szacunkiem do natury. Spokój emanujący z aranżacji w stylu Zen wycisza umysł i skłania do medytacji.

Ogród Zen charakteryzuje się brakiem strumyków i sadzawek, które zastąpione zostają przez przemyślany układ żwiru, skał i… pustej przestrzeni. Paradoksalnie, choć nieobecna fizycznie, woda pojawia się w takich aranżacjach symbolicznie, w postaci szafirowego szkła uwięzionego w gabionach. W ten zaskakujący sposób „woda” staje się niekiedy głównym bohaterem suchego z założenia ogrodu.

Prostą kompozycję zamykają czasem duże, jasne, wykonane z betonu architektonicznego kubiki. Pozostałą przestrzeń wypełniają drobne otoczaki oraz soczysta zieleń roślin.

WODA I SKAŁY

Tsukiyama to chyba najpiękniejszy styl wśród ogrodów japońskich:
Nazwa ta oznacza „miniaturowe, sztuczne wzgórze”. Opisując taki ogród jednym zdaniem, należało by napisać: obszerny krajobraz, zmieszczony na niewielkiej powierzchni. I tak jest. Cechami wyróżniającymi ten styl są: głazy, kamienie, pagórki oraz wzniesienia, które symbolizują góry. Woda, w formie obszernych oczek wodnych oraz stawów o nieregularnych kształtach, a także strumyków, które naśladują morza, jeziora oraz rzeki. Rośliny wykorzystywane w tym ogrodzie są nieduże i zielone, kwiaty sadzone są sporadycznie. Wszystkie te elementy muszą wyglądać naturalnie. Sposób zwiedzania takiego ogrodu zależny jest od jego wielkości. Przy małych obszarach, oglądamy go z jednego punktu widokowego. Jeśli jego powierzchnia jest większa, wyznaczone są specjalne szlaki, dlatego też czasami mamy do czynienia ze ścieżkami wyłożonymi płaskimi kamieniami lub mostkami ustawionymi nad strumykami i oczkami.

Strajk. Górnicy zostają pod ziemią

Wideo

Materiał oryginalny: Ogrody i zakątki inspirowane tradycją Dalekiego Wschodu - Chełmża Nasze Miasto

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3