Czy grozi ci poranny udar mózgu? Czym jest „wake-up stroke”? U kogo udar może nastąpić we śnie lub po przebudzeniu? Zobacz, jakie są objawy

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Ból głowy tuż po przebudzeniu, który pojawia się bez znanej przyczyny jeszcze przed wstaniem z łóżka, zawsze powinien skłonić do kontroli stanu zdrowia.
Ból głowy tuż po przebudzeniu, który pojawia się bez znanej przyczyny jeszcze przed wstaniem z łóżka, zawsze powinien skłonić do kontroli stanu zdrowia. Halfpoint/Getty Images
Udar we śnie, nazywany też udarem po przebudzeniu lub porannym, dotyka 1 na 5 pacjentów z udarem mózgu. Tej sytuacji obawiają się zwłaszcza osoby z chorobami układu krążenia, wyjaśniamy więc, z czym się wiąże. Sprawdź, czym jest „wake-up stroke”, jakie grupy osób są nim szczególnie zagrożone i w jakich godzinach najczęściej do niego dochodzi. Zobacz, jak rozpoznać objawy udaru i szybko udzielić pomocy, by ratować życie i zdrowie chorego.

Spis treści

Czym jest udar po przebudzeniu, inaczej „wake-up stroke”?

Udar to nagły problem wymagający natychmiastowej pomocy medycznej. Niestety, ten zagrażający życiu incydent kardiologiczny może wydarzyć się w dowolnym momencie, również podczas snu. Według różnych badań ma to miejsce w 8-28 proc. udarów, a w źródłach polskich podaje się, że jest to ok. 20 proc. pacjentów z udarem mózgu.

Możliwe jest, by obudzić się z objawami udaru mózgu wskutek tego, że wydarzył się on podczas snu. W takiej sytuacji czasem mówi się o „wake-up stroke”, czyli udarze wybudzającym, albo też porannym.

Pod względem medycznym wybudzający udar nie różni się niczym od zwykłego udaru, jednak może mieć o wiele groźniejsze skutki w związku z opóźnieniami w uzyskaniu pomocy. W przypadku osoby, która kładzie się spać z normalnym samopoczuciem i budzi z symptomami udaru, nie wiadomo, kiedy miał on miejsce.

Chociaż według nowych doniesień wake-up stroke zachodzi tuż przed przebudzeniem, niezmiennie dla pacjenta liczy się każda minuta. Czas na udzielenie skutecznej pomocy to zaledwie 4,5 godziny, a z każdą chwilą stan pacjenta się pogarsza.

Jej szybkie udzielenie decyduje o zdrowiu i życiu osoby z udarem, ponieważ wiąże się on z zaburzeniem dopływu krwi do mózgu i powoduje bezpowrotne obumieranie komórek nerwowych. Do rozwoju tej sytuacji może dojść na skutek zablokowania dopływu krwi (jest to postać niedokrwienna, która stanowi większość przypadków) lub pęknięcia naczynia krwionośnego i wycieku krwi (wylew krwi do mózgu, który stanowi ok. 13 proc. udarów).

Udary we śnie zwykle stwierdzane są począwszy od godziny 6 rano. W godzinach porannych do udaru najczęściej dochodzi około 8:30.


Komu najbardziej grozi poranny udar mózgu?

Chociaż udary po przebudzeniu ma praktycznie takie same przyczyny i mechanizm, co udary występujące o innych porach, w badaniach udało się ustalić, że są częstsze u pewnych grup ludności.

Przyczyną, dla której udary mogą zachodzić we śnie, są okołodobowe zmiany w organizmie dotyczące pracy serca, ciśnienia krwi i jej krzepnięcia. Dlatego wake-up stroke może być większym zagrożeniem dla osób z zaburzeniami dotyczącymi wymienionych kwestii.

Jak dotąd ustalono, wystąpieniu wake-up stroke sprzyjają:

  • Migotanie przedsionków serca – częstsze występowanie epizodów migotania przedsionków serca stwierdza się z samego rana.
  • Skoki ciśnienia krwi – udary we śnie częściej dotyczą osób z dużymi porannymi wahaniami skurczowego ciśnienia krwi (o 40-60 mm Hg), które najczęściej wynikają z sztywności naczyń krwionośnych wynikającej z ich chorób; u osób zdrowych poranne ciśnienie jest wyższe tylko o 20-25 mm Hg.
  • Zaburzenia snu, zwłaszcza związane z obturacyjnych bezdechem sennym – choć dotyczy to udarów ogółem, w jednym z badań wykazano jednak, że te pacjenci doznający porannego udaru częściej należą do osób chrapiących (90,5 proc.) niż ci, u których mają one miejsce podczas czuwania (70 proc.).
  • Złe wyniki lipidogramu – czynnikiem ryzyka udaru jest wysoki poziom cholesterolu we krwi, a według niektórych badań osoby przeżywające ten wybudzający mają zdecydowanie gorsze profile lipidowe niż ci, których uratowano po innego rodzaju udarze.
  • Nadciśnienie tętnicze – ten ogólny czynnik ryzyka udaru jest szczególnie związany z występowaniem podczas snu udaru niedokrwiennego mózgu.
  • Palenie tytoniu – zwiększa ryzyko udaru, a u osób dostających go we śnie dotyczy to szczególnie udaru będącego skutkiem wylewu krwi do mózgu
  • Wiekryzyko wystąpienia udaru rośnie wraz z wiekiem i choć najczęściej dotyczy osób mających ok. 70 lat, w jednym z badań ten we śnie u większej liczby pacjentów miał miejsce nieco później, w 72. roku życia. W innym osoby przeżywające wybudzający udar byli znacznie młodsi niż ci, których wyratowano z udaru podczas czuwania.

Udar pod czas snu częściej występuje w jego fazie REM, czyli gwałtownych ruchów gałek ocznych, kiedy najczęściej śnimy.

Te objawy udaru są alarmujące

Udar wymaga szybkiego rozpoznania, a to jest możliwe na podstawie objawów. Są one charakterystyczne i dość łatwe do rozpoznania, ponieważ często dotyczą tylko połowy ciała.

Do najczęstszych objawów udaru, w tym również wake-up stroke, należą:

  • zaburzenia lub utrata widzenia,
  • niewyraźna mowa,
  • osłabienie mięśni kończyn po jednej stronie ciała,
  • opadanie kącika oka lub ust, zwiotczenie połowy twarzy,
  • ból i zawroty głowy,
  • dezorientacja.

Rzadko pojawiają się zaburzenia czucia, inkontynencja moczowa, czkawka, problemy z koordynacją czy objawy podobne do demencji.

Leczenie, które przywraca krążenie w mózgu po udarze niedokrwiennym, polega na dożylnym podaniu leku trombolitycznego w postaci tkankowego aktywatora plazminogenu (tPA). Leku nie wolno podawać w przypadku wylewu krwi do mózgu, przy którym u pacjenta musi zostać obniżone ciśnienie krwi. W pierwszej kolejności konieczne jest więc ustalenie typu wylewu, co dodatkowo przedłuża oczekiwanie na leczenie.

Dlatego też w przypadku zauważenia objawów udaru działaj szybko i wezwij pomoc!

Miej ciśnienie pod kontrolą

miejsce #1

Omron

Omron Ciśnieniomierz M2 Hem-7121-E

347,95 zł98,89 zł-72%
miejsce #2

Omron

Omron Ciśnieniomierz M2 Basic Hem-7120-E

338,00 zł103,75 zł-69%
miejsce #3

Omron

Omron M3 Comfort HEM-7155-E

416,00 zł161,99 zł-61%
miejsce #4

Tech-Med

Tech-Med TMA-500PRO

152,85 zł79,96 zł-48%
miejsce #5

Omron

OMRON M2 Basic HEM-7121J-E

174,00 zł91,99 zł-47%
miejsce #6

Omron

OMRON M6 Comfort HEM-7360-E

473,00 zł265,20 zł-44%
miejsce #7

Tech-Med

Tech-Med TMA-3 Basic

137,38 zł76,45 zł-44%
miejsce #8

Omron

Omron EVOLV All-in-One elektroniczny bezprzewodowy

989,34 zł588,00 zł-41%
miejsce #9

Omron

Nordfarm Omron M7 Intelli It Ciśnieniomierz Naramienny

533,00 zł317,99 zł-40%
miejsce #10

Microlife

Microlife Ciśnieniomierz BP A2 Basic

200,68 zł126,17 zł-37%
miejsce #12

Vitammy

VITAMMY NEXT 1

89,99 zł62,60 zł-30%
miejsce #14

Omron

OMRON M3 COMFORT + zasilacz

261,10 zł183,94 zł-30%
miejsce #15

Microlife

Microlife Ciśnieniomierz BP B3 AFIB

235,76 zł173,18 zł-27%
miejsce #16

Microlife

Microlife Bp B6 Afib Ciśnieniomierz Bluetooth

274,85 zł222,11 zł-19%
miejsce #21

Microlife

Microlife BP A150

109,99 zł
miejsce #23

Omron

Omron M3 Comfort

158,77 zł
Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę
Logo firmy Ministerstwo Zdrowia
Warszawa, ul. Miodowa 15
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Materiał oryginalny: Czy grozi ci poranny udar mózgu? Czym jest „wake-up stroke”? U kogo udar może nastąpić we śnie lub po przebudzeniu? Zobacz, jakie są objawy - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na torun.naszemiasto.pl Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie